TÀNG KINH CÁC · THẾ GIỚI QUAN

Thời, vận và tri mệnh

Thiên thời, địa lợi, nhân hòa; lúc thông đạt và lúc khốn cùng; và câu nói đã đặt tên cho trang web này.

← Về Tàng Kinh Các

Mạnh TửCông Tôn Sửu (hạ)
Thiên thời không bằng địa lợi, địa lợi không bằng nhân hòa.

Gợi mở. Ba yếu tố của thành công: thời cơ, vị thế, lòng người. Mạnh Tử xếp lòng người lên trên cùng. Thời vận có thể không do ta chọn, nhưng quan hệ và sự đồng lòng thì ta vun đắp được.

Tự hỏi mình. Với việc quan trọng hiện nay, bạn đang thiếu yếu tố nào: thời cơ, vị thế hay người đồng hành?

Xem nguyên văn chữ Hán

天時不如地利,地利不如人和。

Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry

Luận NgữTử hãn
Đến mùa rét năm hết, mới biết cây tùng, cây bách là loài rụng lá sau cùng.

Gợi mở. Thuận cảnh khó phân biệt người với người; lúc khó khăn phẩm chất thật mới lộ ra, cả ở ta lẫn ở người quanh ta.

Tự hỏi mình. Một giai đoạn khó khăn gần đây đã cho bạn thấy điều gì thật về chính mình và về những người xung quanh?

Xem nguyên văn chữ Hán

岁寒,然后知松柏之后凋也。

Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry

Luận NgữTử hãn
Cái trôi qua cứ như thế này đây, ngày đêm không ngừng.

Gợi mở. Khổng Tử đứng bên dòng sông và cảm nhận thời gian. Không có ý buồn thương quá mức: nhận ra thời gian trôi là nhận ra rằng mỗi ngày đều đáng được sống có chủ ý.

Tự hỏi mình. Nếu hôm nay là một "dòng nước" sẽ không quay lại, bạn muốn nó chảy qua việc gì?

Xem nguyên văn chữ Hán

逝者如斯夫!不舍昼夜。

Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry

Mạnh TửTận Tâm (thượng)
Lúc khốn cùng thì giữ cho mình được tốt; lúc thông đạt thì làm điều tốt cho thiên hạ.

Gợi mở. Một cách ứng xử theo thời: khi chưa có điều kiện, hãy tu dưỡng bản thân; khi có điều kiện, hãy dùng sức mình giúp người. Cả hai giai đoạn đều có việc đáng làm.

Tự hỏi mình. Hiện tại bạn đang ở giai đoạn "giữ mình" hay "giúp người", và việc phù hợp nhất lúc này là gì?

Xem nguyên văn chữ Hán

窮則獨善其身,達則兼善天下。

Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry

Luận NgữVi chính
Ba mươi tuổi tự đứng vững, bốn mươi tuổi không còn hoang mang, năm mươi tuổi biết mệnh trời, sáu mươi tuổi nghe lời mà hiểu, bảy mươi tuổi theo lòng muốn mà không vượt khuôn phép.

Gợi mở. Tên "Tri Thiên Mệnh" lấy từ câu "năm mươi biết mệnh trời". Hiểu theo cách dễ gần: tới một lúc nào đó, ta nhận ra điều mình có thể và không thể thay đổi, và sống bình thản hơn trong ranh giới ấy. Đó là quá trình, không phải một tờ giấy định sẵn.

Tự hỏi mình. Bạn đang ở "chặng" nào trong chuỗi này, và điều gì giúp bạn đi tiếp chặng kế?

Xem nguyên văn chữ Hán

三十而立,四十而不惑,五十而知天命,六十而耳顺,七十而从心所欲,不逾矩。

Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry

Cùng chặng thế giới quan: Đạo và lẽ tự nhiên · Trung hòa và quân bình · Bản tính và thói quen

Chỉ để suy ngẫm và tham khảo văn hóa; không phải lời khuyên y tế, tài chính hay pháp lý.