Giàu sang không làm mê loạn, nghèo hèn không làm đổi chí, uy vũ không làm khuất phục: như thế gọi là bậc đại trượng phu.
Gợi mở. Chuẩn mực ở đây là sự vững vàng bên trong dưới ba loại áp lực: cám dỗ, thiếu thốn, quyền lực. Nó không đo bằng địa vị.
Tự hỏi mình. Trong ba áp lực ấy, cái nào dễ làm bạn chao đảo nhất?
Xem nguyên văn chữ Hán
富貴不能淫,貧賤不能移,威武不能屈。此之謂大丈夫。
Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry
Mạnh TửCáo Tử (thượng)
Lòng thương xót là điều nhân; lòng xấu hổ và ghét điều sai là điều nghĩa; lòng cung kính là điều lễ; lòng biết phải trái là điều trí.
Gợi mở. Mạnh Tử cho rằng bốn đức lớn đều có mầm sẵn trong ta; việc của đời là vun mầm ấy. Cách nhìn này tôn trọng con người và đặt trọng trách lên việc tu dưỡng.
Tự hỏi mình. Mầm nào trong bốn mầm này bạn thấy mình cần nuôi nhiều hơn?
Xem nguyên văn chữ Hán
惻隱之心,仁也;羞惡之心,義也;恭敬之心,禮也;是非之心,智也。
Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry
Mạnh TửCông Tôn Sửu (hạ)
Người đúng đạo thì được nhiều người giúp; người trái đạo thì ít người giúp.
Gợi mở. Về lâu dài, sức mạnh bền nhất là sự tin cậy mà người khác dành cho ta. Nó không tới từ mánh khóe.
Tự hỏi mình. Gần đây bạn đã làm gì để người khác muốn giúp bạn, thay vì phải nhờ vả?
Xem nguyên văn chữ Hán
得道者多助,失道者寡助。
Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry
Luận NgữLý nhân
Người quân tử hiểu rõ điều nghĩa; kẻ tiểu nhân hiểu rõ điều lợi.
Gợi mở. Không nói lợi là xấu; ý là khi hai điều va nhau, ta nên chọn xem điều nghĩa trước. Nhiều rắc rối lớn bắt đầu từ lúc người ta cân nhắc lợi trước, nghĩa sau.
Tự hỏi mình. Có quyết định nào sắp tới mà lợi và nghĩa chưa khớp? Bạn nghiêng về bên nào, và vì sao?
Xem nguyên văn chữ Hán
君子喻于义,小人喻于利。
Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry
Mạnh TửTận Tâm (hạ)
Dân là quý nhất, rồi đến xã tắc, vua là nhẹ.
Gợi mở. Một tư tưởng mạnh trong lịch sử Nho gia: quyền lực tồn tại để phục vụ người dân. Có thể áp dụng cho mọi vai trò dẫn dắt, từ lãnh đạo đến người cha, người mẹ.
Tự hỏi mình. Trong vai trò dẫn dắt của bạn (ở nhà, ở nơi làm việc), lợi ích của những người bạn dẫn dắt có đang đứng trước lợi ích của bạn không?
Xem nguyên văn chữ Hán
民為貴,社稷次之,君為輕。
Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry