Trang 49
GIỚI ĐỊNH TUỆ & GIỚI ĐỊNH TUỆ & LUẬT - LUẬT - NIỆM - ĐỊNH - TUỆ - GIỚI? NIỆM - ĐỊNH - TUỆ - GIỚI? GỐC: Tu gốc là tu Tâm (Ý), vì thế lấy Chánh Kiến làm đầu. Muốn có Chánh Kiến phải học Văn Tuệ sau đó thực hành Chánh niệm - Chánh Định - Chánh Kiến từ đó có GIỚI TRÒN (là ngọn, là quả). Hay còn gọi Niệm - Định - Tuệ - Giới. Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng. Trích dẫn: Kinh 78 - Trung Bộ Kinh. Kinh Pháp Cú - Phẩm song yếu. Trong Kinh 78 (Trung Kinh), Phật bác bỏ 4 Pháp tối thắng là không nói ác, làm ác, nghề ác, nghĩ ác. Phật nói những đứa bé sinh ra cũng làm được, nhưng không giác ngộ. Tu gốc là Tứ Chánh Cần, Chánh Định để có Chánh Trí từ đó mới có kết quả GIỚI LUẬT tròn tự nhiên. Phân biệt LUẬT VÀ GIỚI: Luật là để đối trị, ngăn chặn các vi phạm nội quy tu tập, giúp các hành giả không bị ảnh hưởng ngoại cảnh. Nó là 1 nhân trong số nhiều yếu tố khác hỗ trợ hành giả thực hành Chánh Niệm. Giới là Chánh Ngữ - Chánh Nghiệp - Chánh Mạng (Là QUẢ của Chánh Trí) nên cứ có Chánh Trí là có GIỚI. Có nên tuân theo GIỚI LUẬT? Luật lệ không phải là yếu tố sinh ĐỊNH sinh TUỆ, không phải là yếu tố để đắc đạo mà để ĐỐI TRỊ VÀ NGĂN CHẶN tệ nạn phát sinh trong Tăng đoàn, để ổn định đời sống tu học của Tăng đoàn. Vì thế phải tuân theo LUẬT là yếu tố căn bản, sơ khởi cho các Hành giả để phù hợp với Tăng đoàn. Luật có thể bổ sung tùy hoàn cảnh và thời gian. Còn Giới là hành động không tham sân si nên không thay đổi. Luật là Nhân để Định sinh khởi, nhưng Giới là Quả của Tuệ sinh khởi 47
Trang 50
CHÁNH NIỆM CHÁNH NIỆM & TÀ NIỆM & TÀ NIỆM “Này các Tỷ kheo, ở đây vị Tỷ kheo sống nhớ đến quán thân trên thân, tinh tấn, tỉnh giác, chánh niệm, để chế ngự tham ưu ở đời; trên các cảm thọ... trên các tâm... quán Pháp trên các Pháp, tinh cần tỉnh giác, Chánh Niệm, để chế ngự tham ưu ở đời. Này các Tỷ kheo, như vậy gọi là Chánh Niệm.” Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng. Kinh Tứ Niệm Xứ - Nikaya. 28 Trung I, 409. Tương I, 483. Tăng II, 355. NIỆM TAM BẢO: niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng (nhớ đến). NIỆM: là khả năng nhớ đến, hướng đến, tra cứu - search tìm liên tục các dữ liệu của ý thức khi căn trần tiếp xúc phát sinh cảm thọ - hệ thống dẫn truyền thần kinh từ vỏ não sẽ chạy tín hiệu vào đại não (để search tìm, tra cứu). Nếu não bộ chứa dữ liệu MINH (Chánh Kiến) cùng với đó việc niệm được hướng đến tích cực tra cứu (Chánh Tinh Tấn) và phát sinh sự tập trung tốt nhất (Chánh Định) thì sẽ kích hoạt Chánh Tư Duy để Chánh tư duy tra cứu dữ liệu MINH (Chánh Kiến) đó, để phân tích đánh giá (ở đây còn gọi là quán chiếu, minh sát). Cụ thể dữ liệu MINH là pháp hành về Thân, Thọ, Tâm, Pháp hay Tứ Niệm Xứ. Toàn bộ lộ trình như vậy xuất phát từ NIỆM là “lộ trình Tâm Bát Chánh Đạo”, niệm ở lộ trình này gọi là Chánh niệm. Nếu não bộ không chứa dữ liệu Pháp học (Chánh Kiến) mà chứa VÔ MINH (Tà kiến) thì niệm sẽ tra cứu, search tìm tà kiến, kích hoạt tà tư duy và tham - sân - si liền xuất hiện, từ đó ý nghĩ, lời nói, hành động là tà ngữ, nghiệp, mạng. Và đây là lộ trình tâm Bát Tà Đạo và xuất phát từ tà niệm. 48
Trang 51
TAM BẢO TAM BẢO PHẬT - PHÁP - TĂNG PHẬT - PHÁP - TĂNG QUY Y TAM BẢO: khi trở thành Phật Tử (muốn chính thức theo Pháp tu tập nhà Phật) thường sẽ có lễ QUY Y TAM BẢO (quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng). Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng. Trích dẫn: 28 Trung I, 409. Tương I, 483. Tăng II, 355.
- QUY Y PHẬT và niệm Phật: quy y là nguyện theo, niệm Phật là nhớ đến Phật mà tin tưởng và làm theo lời dạy. Niệm Pháp là nhớ đến Pháp mà thực hành. Niệm Tăng là nhớ đến tôn trọng Tăng chúng. “Những ai đặt lòng tin vào Đức Phật, họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng“.
- QUY Y PHÁP: “ly tham được xem là tối thượng trong tất cả pháp, (tức là) sự nhiếp phục kiêu mạn, sự nhiếp phục khao khát, sự nhổ lên dục ái, sự chặt đứt tái sanh, sự đoạn diệt tham ái, sự ly tham, đoạn diệt, niết bàn. Những ai đặt lòng tin vào Pháp ly tham, này Cundi, họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng”.
- QUY Y TĂNG: “Dầu cho loại chúng Tăng hay hội chúng nào, này Cundì, chúng Tăng đệ tử của Như Lai, được xem là tối thượng trong tất cả hội chúng ấy, tức là bốn đôi tám vị. Chúng Tăng đệ tử của Như Lai đáng được cung kính, đáng được tôn trọng, đáng được cúng đường, đáng được chắp tay, là vô thượng phước điền ở đời. Những ai đặt lòng tin vào chúng Tăng, này Cundì, họ đặt lòng tin vào tối thượng. Với những ai đặt lòng tin vào tối thượng, họ được quả dị thục tối thượng”. 49
Trang 52
- Thật không xứng đáng, nếu có thiên vị đối với tất cả Pháp.
- (Học hỏi) để biết cách nhận rõ các Pháp.
- Sau khi biết rõ tất cả Pháp, vị ấy (học hỏi để) biết một cách rốt ráo tất cả pháp (tuệ tri các Pháp).
- Do biết một cách rốt ráo tất cả pháp, nếu có một cảm thọ nào, lạc thọ, khổ thọ hay bất khổ bất lạc thọ, vị ấy sống quán tánh vô thường, sống quán tánh ly tham, sống quán tánh đoạn diệt, sống quán tánh xả ly trong các cảm thọ ấy. Pháp thành Pháp hành (Tư và Tu tuệ) Pháp học (Văn tuệ) Tham chiếu: Tiểu Kinh ‘Đoạn Tận Ái” trong Nikaya - bài Kinh đã cho thấy con đường Pháp học, Pháp hành và Pháp thành của chúng đệ tử Tỳ kheo (Tu sĩ). Nghe giảng bài này trong kênh Youtube “Hiền Triết Gia”. Pháp học còn gọi là Văn tuệ. Pháp hành còn gọi là Tư tuệ và Tu tuệ còn Pháp thành: Tạo ra 7 yếu tố “Thất giác chi”.
- Không chấp trước một vật gì ở đời. Do không chấp trước nên không phiền não, do không phiền não, vị ấy chứng đạt niết bàn. Vị ấy tuệ tri: "Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm, không còn trở lại đời này nữa". Lộ trình tu tập về Lộ trình tu tập về Chánh Trí (Pháp) Chánh Trí (Pháp) 50
Trang 53
Thường - Bản ngã - Vui (buồn, khổ) - Bất tịnh (Cấu uế, nhiều dục) Thánh Phàm Tham chiếu: Kinh TƯỞNG ĐIÊN ĐẢO – Tăng I, 650. Tăng III, 484. Tăng III, 293. Thực tại của Phàm và Thánh có giống và khác nhau Giống: đều sống trên trái đất này, hoàn cảnh sống như nhau. Khác: thái độ, nhận thức với cuộc sống và cái chết là khác nhau Thực tại Thánh - Phàm Thực tại Thánh - Phàm Phàm Thánh Vô thường - Vô ngã - An lạc - Thanh tịnh Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng.
- Vô thường: phàm phu luôn muốn thường.
- Vô ngã: phàm phu bị bản ngã, làm chủ, dính mắc, lệ thuộc, ý chí...
- Vui (buồn): niềm vui hạnh phúc và đau khổ luôn là 1 nhưng chỉ muốn niềm vui, không muốn bị đau khổ. Nhưng vui ít, khổ nhiều, não nhiều, ngày càng nguy hiểm hơn. Phật gọi niềm vui này là ô uế, bất tịnh lạc.
- Bất tịnh: hạnh phúc tuy có nhưng là cấu uế, bất tịnh vì nó đến từ tham - sân - si, không phải đến từ Chánh Định, bình an sinh khởi.
- Vô thường: Thánh luôn quán triệt đoạn diệt ly tham xả ly nên vô thường.
- Vô ngã: Thánh luôn hiểu về duyên khởi, bình đẳng, quả là do 2 nhân duyên khởi nên không thể làm chủ và các Pháp là độc lập, không ràng buộc, hệ lụy, dính mắc.
- An lạc: niềm vui hạnh phúc của bậc Thánh là từ Chánh Định nên an toàn, Phật gọi là Thánh Lạc nên bình an, không nguy hại, vắng mặt khổ.
- Thanh tịnh: thân khẩu ý không đến từ tham - sân - si nên là Chánh Ngữ, Nghiệp, Mạng. 51
Trang 54
Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng. 52
Trang 55
Căn tiếp xúc Trần Phát sinh cảm giác và tâm ghi nhận Tà niệm Tà Tư duy Tà kiến Tà định Tà Tinh tấn Tà ngữ Tà nghiệp Tà mạng Chánh niệm Chánh tinh tấn Chánh định Chánh tư duy Chánh kiến Chánh Ngữ Chánh Nghiệp Chánh mạng BÁT CHÁNH ĐẠO & BÁT TÀ ĐẠO Đức Phật giác ngộ về Tứ Đế + Bát Chánh Đạo (và cả Bát Tà Đạo) nên trong Kinh Chuyển pháp Luân ngài mô tả đủ 8 phần của một LỘ TRÌNH TÂM của bậc Thánh và phàm phu (người thường) theo lối của Pháp học (dành cho ai chưa hiểu Pháp thì phải đi HỌC TRƯỚC - Hay Bát Chánh Đạo Hiệp Thế). Tuy nhiên sau này ngài lại nói về Chánh Niệm làm đầu để có Chánh Định và Chánh Kiến - đó chính là Lộ trình tâm Bát Chánh Đạo Siêu Thế (tức là của Pháp hành, của những ai đã được học Pháp học văn tuệ, bước sang Pháp hành siêu thế thì Chánh Niệm trước). BÁT CHÁNH ĐẠO HIỆP THẾ Chánh Kiến Chánh Tư Duy Chánh Ngữ Chánh Nghiệp Chánh Mạng Chánh Niệm Chánh Tinh Tấn Chánh Định Tà kiến Tà tư duy Tà ngữ Tà nghiệp Tà mạng Tà tinh tấn Tà niệm Tà Định BÁT CHÁNH ĐẠO PHÁP HÀNH THEO LỘ TRÌNH TÂM Phật thuyết: “Đường này đến Thế gian (Bát Tà Đạo), đường kia đến Niết bàn (Bát Chánh Đạo), đệ tử Phật, các ngươi nên rõ ràng”. (Kinh Pháp Cú - 75) Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng. 53
Trang 56
Lộ trình tu tập, Phật đã thuyết: Văn - Tư - Tu! Tức là phải học Pháp đầu tiên, sau đó thực hành Pháp hàng ngày, từ đó sẽ thực chứng văn tuệ. Nên nhớ: Bát Chánh Đạo/Bát Tà Đạo: là một lộ trình tâm, nó chạy rất nhanh, nên Bát Chánh Đạo không phải là 1 lý thuyết hay 8 phần riêng biệt như ngộ nhận. Nó là một lộ trình tâm sinh diệt. Khi hành giả chưa hiểu Pháp - phải lấy Chánh Kiến (Pháp học) làm đầu, giữ giới luật (Chánh Ngữ, Chánh Nghiệp, Chánh Mạng) và sau đó tích cực (Chánh Tinh Tấn) thực hành Chánh Niệm (nhớ đến Pháp học) mà có thân chứng về (Chánh Định) và mới Giác Ngộ (Chánh Trí) - hay gọi là Giới (Luật) - Định - Tuệ. Và đây là lộ trình tâm của người đang đi học Pháp (hữu học). Lại nữa, khi hành giả đã hiểu Pháp học (văn tuệ) để tiến tới thực hành, thì do đã có Chánh Kiến rồi nên hàng ngày chỉ thực hành Tứ Niệm Xứ (là lộ trình tâm Bát Chánh Đạo Siêu Thế sẽ tự động khởi lên) vậy Pháp hành là Chánh Niệm (Tứ Niệm Xứ) - Chánh Tinh Tấn (tích cực chú tâm) - là khởi sinh Chánh Định - từ đó quán chiếu (Chánh Tư Duy hay Vipassana) và phát hiện ra SỰ THẬT về sinh diệt - xả ly (Chánh Trí), nên mọi lời nói (Chánh Ngữ), hành động (Chánh Nghiệp, Chánh Mạng) là đúng Giới Luật. Nên khi thực hành là: Niệm - Định - Tuệ - Giới. Chánh Kiến Chánh Tư Duy Chánh Ngữ Chánh Nghiệp Chánh Mạng Chánh Niệm Chánh Tinh Tấn Chánh Định Chánh Niệm Chánh Tinh Tấn Chánh Tư Duy Chánh Trí Chánh Ngữ Chánh Mạng Chánh nghiệp Chánh Định BÁT CHÁNH ĐẠO HIỆP VÀ SIÊU THẾ PHÁP HỌC (VĂN TUỆ) PHÁP HÀNH (TU TUỆ) LỘ TRÌNH HAI NGẢ CỦA TÂM PHÀM VÀ THÁNH 54 Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng.
Trang 57
Chánh Niệm là sự tra cứu dữ liệu của bộ nhớ khi các căn (mắt mũi tai lưỡi thân ý) tiếp xúc với hoàn cảnh (trần) hay thông tin nội xúc (Pháp trần). Khi tra cứu mà não toàn thông tin vô minh thì gọi là Tà Niệm. Khi tra cứu mà xuất hiện kiến thức về Pháp thì gọi là Chánh Niệm. BÁT THÁNH ĐẠO LÀ BÁT THÁNH ĐẠO LÀ LỘ TRÌNH TÂM SINH DIỆT LỘ TRÌNH TÂM SINH DIỆT Chánh Định là sự tập trung không gián đoạn vào các cảm thọ khi Chánh Niệm một cách tinh cần. Chánh Định phát sinh khi sự tập trung đó liên tiếp từ cảm thọ này sinh diệt đến cảm thọ khác sinh diệt. Sức mạnh của Chánh Định là 4 Chánh Đoạn (từ Sơ thiền tới Tứ thiền). CHÁNH ĐỊNH (Tiểu kinh Phương Quảng). CHÁNH NIỆM Khi thực hành Chánh Niệm cần phải tinh tấn mới có thể thay đổi thói quen cũ là luôn tà niệm. Tu tập là phải tinh tấn, không được lười biếng. Luôn phải nhớ đến tích cực quan sát các cảm thọ sinh diệt mới có thể xuất hiện Chánh Định. CHÁNH TINH TẤN Trong Chánh Định (tập trung vào các sinh diệt của cảm thọ) nhưng chưa khởi lên ý thức về sự sinh diệt này thì là Chánh Định. Nhưng khi khởi lên tư duy một cách sâu sắc (minh sát) về các sinh diệt thì Khởi lên cái biết ý thức. Toàn bộ tư duy đó là Chánh Tư duy hay Vipassana cảm thọ. CHÁNH TƯ DUY Khi khởi lên tư duy quán chiếu về các sinh diệt của cảm thọ (Chánh Tư Duy) thì cũng đồng thời phát sinh ý thức hiểu biết sâu sắc (Tuệ tri) các sinh diệt của cảm thọ có tính chất vô thường và vô ngã nên xả ly hay còn còn là Chánh Kiến - Chánh Trí - MINH về thực tại mà Giác Ngộ hay chứng ngộ. CHÁNH KIẾN CHÁNH NGỮ - NGHIỆP - MẠNG Khi có Chánh Kiến hay tuệ tri các Pháp là vô thường, vô ngã thì mọi lời nói là Chánh Ngữ, mọi hành động là Chánh Nghiệp, cuộc sống mà từ đó Chánh Mạng - tức là Không còn phản ứng tham - sân - si với lời nói, hành động trong đời hay TRÒN GIỚI LUẬT. 55
Trang 58
Chánh niệm là sự tra cứu dữ liệu của Bộ nhớ khi các căn (mắt mũi tai lưỡi thân ý) tiếp xúc với
hoàn cảnh (trần) hay thông tin nội xúc (Pháp trần). Khi tra cứu mà não toàn thông tin vô minh
thì gọi là Tà Niệm. Khi tra cứu mà xuất hiện kiến thức về Pháp thì gọi là Chánh Niệm.
PHÁP HÀNH TỨ NIỆM XỨ
PHÁP HÀNH TỨ NIỆM XỨ
Khi khởi lên Ý thức về các cảm thọ thì BIẾT RẰNG đây là Cảm thọ, nó là Tâm chứ không phải
cảnh. Nó có tính chất Lạc Thọ (Dễ chịu), Khổ thọ (Khó chịu) và Trung tính (Bất khổ, bất lạc thọ)
nếu tham đắm Lạc thọ (Sẽ dẫn tới Tham), nếu Ghét khổ thọ (Sẽ dẫn tới Sân), nếu sao nhãng với
Bất khổ - bất lạc thọ (Sẽ dẫn tới Si).
CHÁNH NIỆM VỀ THỌ
CHÁNH NIỆM
Khi chỉ dừng lại ở cái THẤY về các cảm thọ (Hay còn gọi là Không tầm không tứ) và chú tâm một
cách tinh tấn sẽ phát sinh Chánh Định (Sơ thiền tới Tứ thiền hay Jhana) hay Chánh niệm - Tỉnh
giác. Pháp hành : Chỉ quán niệm cảm giác hơi thở + Cảm giác toàn thân nổi trội
CHÁNH NIỆM VỀ THÂN
Biết các cảm thọ đang sinh diệt là 1 lộ trình Tâm, do Căn (Sắc)-trần (sắc) tiếp xúc mà phát sinh,
Cảm thọ (Danh) nó diễn tiến theo Sắc - Thọ - Tưởng - Hành - Thức (Lộ trình tâm) theo 2 ngả Bát
Tà đạo và Bát chánh đạo.
CHÁNH NIỆM VỀ TÂM
Các cảm thọ đang sinh diệt là thực tại , quan sát thô thì nó là các câu chuyện và vì các câu
chuyện Tập khởi, qua vô minh sẽ phát sinh Tham sân si và Khổ. Nếu quan sát Vi Tế nó là Sinh
diệt từng Sat-na theo DUYÊN KHỞI (2 nhân cùng tương tác, cùng diệt phát sinh các Quả mới) vì
sinh diệt nên có tính chất Vô thường và Vô ngã. Nó có vị NGỌT (Lạc Thọ) và Sự nguy hiểm (Nếu
không Yếm ly, Ly tham) nên thực Hành Xả ly (Không phản ứng dính mắc, chấp thủ). Vì quán
chiếu rõ về Sự thật nên Tuệ tri về KHỔ-TẬP-DIỆT-ĐẠO.
Vì Chánh tư duy cái BIẾT NHƯ VẬY gọi là MINH SÁT TUỆ (Vipassana) và từ đó TUỆ TRI được
thực tại nên Chấm dứt phản ứng với Bất kỳ các cảm thọ nào khởi lên - Từ đó không còn chấp
trước vào cái gì cả - Vị đó Sinh đã tận, Phạm hạnh đã thành, Những việc cần làm đã làm xong.
CHÁNH NIỆM VỀ PHÁP
THẤY (KHÔNG BIẾT)
BIẾT LÀ THỌ, THUỘC TÂM
BIẾT LÀ LỘ TRÌNH TÂM
BIẾT LÀ THỰC TẠI - SỰ THẬT
56
Trang 59
Chánh Niệm là sự tra cứu dữ liệu của bộ nhớ khi các Căn (mắt mũi tai lưỡi thân ý) tiếp xúc với hoàn cảnh (trần) hay thông tin nội xúc (Pháp trần). Khi tra cứu mà não toàn thông tin vô minh thì gọi là Tà Niệm. Khi tra cứu mà xuất hiện kiến thức về Pháp thì gọi là Chánh Niệm. QUÁN NIỆM HƠI THỞ QUÁN NIỆM HƠI THỞ & QUÁN THÂN NƠI THÂN & QUÁN THÂN NƠI THÂN Không ai có thể thấy được LUỒNG GIÓ HƠI THỞ đang đi qua lỗ mũi cho dù nhắm mắt lại chú tâm tập trung cao độ vào điểm xúc chạm của luồng gió hơi thở và lỗ mũi. Lúc đó chỉ có thể thấy những cái được TƯỞNG RA chứ không phải là thấy được luồng gió hơi thở vào ra. Vì vậy chính xác là: quán niệm cảm giác hơi thở. QUÁN NIỆM HƠI THỞ CHÁNH NIỆM Khi chỉ dừng lại ở cái THẤY về các cảm thọ (hay còn gọi là không tầm không tứ) và chú tâm một cách tinh tấn sẽ phát sinh Chánh Định (Sơ thiền tới Tứ thiền hay Jhana) hay Chánh Niệm - Tỉnh Giác. Pháp hành: chỉ quán niệm cảm giác hơi thở + cảm giác toàn thân nổi trội. CHÁNH NIỆM VỀ THÂN Nhiều trường phái quán niệm phồng xẹp của cơ bụng, nhiều nơi khác quán niệm ngay cửa mũi nơi tiếp xúc giữa luồng gió và cánh mũi. Nhiều nơi quán niệm cả lộ trình đi vào đi ra. Sự thật: bất cứ cảm giác nào nơi cánh mũi, nơi ngực hay bụng nếu nổi trội đều là nơi quán. QUÁN NIỆM CHỖ NÀO Các cảm thọ về hơi thở nếu chú tâm có tầm tứ chỉ là SƠ KHỞI (SƠ THIỀN), nó giúp ta đè tâm (nén tâm) để tránh suy nghĩ lung tung (ly dục, ly bất thiện pháp) nhưng khi đã ổn định (cận định) thì chính sự chú tâm đó gọi là “có tầm tứ” thì là trở ngại mà không thể phát sinh CHÁNH ĐỊNH, nếu cứ an trú mãi loại chú tâm này phát sinh TÀ ĐỊNH (có tâm giải thoát, nhưng không sinh được Chánh Trí, không thể quán Thọ, Tâm, Pháp được). Vì thế chỉ dùng 30% là có tầm tứ vào cảm giác hơi thở, còn lại 70% hãy QUÁN SÁT các cảm thọ nổi bật khác, bất kỳ chỗ nào, không tìm kiếm (không tầm tứ) các cảm thọ toàn thân, để tự nhiên, xiết chặt răng lưỡi - Chánh Định lúc đó sẽ sinh khởi (hay trong Jhana gọi là Nhị thiền nội tĩnh nhất tâm, hỷ lạc mạnh) - hay còn gọi Quán Thân Nơi Thân. CÓ TẦM TỨ VÀ KHÔNG TẦM TỨ THẤY (KHÔNG BIẾT) SỰ THẬT CẦN NHỚ SỰ THẬT THỰC NGHIỆM CHÁNH ĐỊNH SINH 57
Trang 60
Phật giác ngộ về TÂM (Phật tại TÂM) chứ Phật không có chủ trương giác ngộ về thế giới ngoại cảnh/vũ trụ... nên Phật không trả lời ai hỏi những câu siêu hình về vũ trụ ra sao, thế giới như nào... vì vậy TÁNH KHÔNG của PHẬT cũng là TÁNH CHẤT KHÔNG CỦA TÂM THỨC. TÍNH KHÔNG CỦA ĐẠO PHẬT TÍNH KHÔNG CỦA ĐẠO PHẬT Khi chỉ THẤY mà không khởi lên SUY NGHĨ (Tư duy - Ý thức) thì không gán tính chất gì vào mọi sự vật hiện tượng, không có khái niệm (vô niệm), không có ngôn từ (vô ngôn), không có gán bản ngã so sánh (vô phân biệt) hơn kém nên KHÔNG KHỞI LÊN PHIỀN NÃO, đó là trạng thái TÂM GIẢI THOÁT. KHÔNG TÁNH KHÔNG TÁNH Phật nói về Tam Không: KHÔNG TÁNH, KHÔNG TƯỚNG, KHÔNG TÁC. Nó tương ứng với Lộ trình tâm Bát Chánh Đạo. Phàm phu: Bát Tà Đạo nên CÓ TÁNH, CÓ TƯỚNG, CÓ TÁC. TAM KHÔNG Biết các cảm thọ đang sinh diệt là 1 lộ trình Tâm, do Căn (sắc) - trần (sắc) tiếp xúc mà phát sinh. Cảm thọ (danh) nó diễn tiến theo Sắc - Thọ - Tưởng - Hành - Thức (Lộ trình tâm) theo 2 ngả Bát Tà Đạo và Bát Chánh Đạo. KHÔNG TƯỚNG Vị đó vì sống quán tánh ly tham, yếm ly, vô thường, đoạn diệt, xả ly nên an tịnh và thắng trí. Với cuộc sống và tư duy cái BIẾT NHƯ VẬY gọi là MINH SÁT TUỆ (Vipassana) và từ đó TUỆ TRI được thực tại nên chấm dứt phản ứng với bất kỳ các cảm thọ nào khởi lên - từ đó không còn chấp trước vào cái gì cả - ”Vị đó sinh đã tận, phạm hạnh đã thành, những việc cần làm đã làm xong”. Cuộc sống của vị hành giả đó vì thế không còn tác “nghiệp” với chính mình hay xã hội nên sống “bình thản, an tịnh, trầm lặng” đúng như bản kinh Nhất Dạ Hiền Giả đã viết: “Trú như vậy nhiệt tâm, đêm ngày không mệt mỏi, xứng gọi nhất dạ hiền, Bậc an tịnh trầm lặng” KHÔNG TÁC THẤY (KHÔNG BIẾT) BIẾT LÀ LỘ TRÌNH TÂM BIẾT LÀ THỰC TẠI - SỰ THẬT 58
Trang 61
Tu Đà Hoàn Sotāpanna (dự lưu) Tứ Thánh Quả Tứ Thánh Quả Tư Đà Hoàn Sakadāgāmi (nhất lai) A Na Hàm Anāgāmi (bất lai) A-la-hán
- Thân cận bậc Chân nhân.
- Nghe diệu pháp,
- Như lý tác ý,
- Thực hành pháp và tùy pháp.
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn phần.
- Đối với định, hành trì một phần.
- Đối với tuệ, hành trì một phần.
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn phần,
- Đối với định, hành trì một phần.
- Đối với tuệ, hành trì một phần.
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn phần,
- Đối với định, hành trì toàn phần.
- Đối với tuệ, hành trì một phần.
- Tỷ-kheo đối với các giới luật, hành trì toàn phần.
- Đối với định, hành trì toàn phần.
- Đối với tuệ, hành trì toàn phần.
- Do đoạn tận thân kiến.
- Do đoạn tận nghi.
- Do đoạn tận giới cấm thủ.
- Do đoạn tận thân kiến.
- Do đoạn tận nghi.
- Do đoạn tận giới cấm thủ.
- Giảm nhẹ Tham sân si, hữu ái và phi hữu ái.
- Do đoạn tận thân kiến.
- Do đoạn tận nghi.
- Do đoạn tận giới cấm thủ.
- Giảm nhẹ tham - sân - si, hữu ái và phi hữu ái.
- Do đoạn tận thân kiến.
- Do đoạn tận nghi.
- Do đoạn tận giới cấm thủ.
- Đoạn diệt tham - sân - si, hữu ái và phi hữu ái.
- Còn quay lại 1 lần.
- Luân hồi đoạn tận sau khi lâm chung.
- Cư sĩ tối đa chứng được tới quả vị này.
- Luân hồi đoạn tận Dành cho tỷ kheo xuất gia. Tham khảo : Kinh Người chăn bò, (34), Kinh (68) Trung Bộ Kinh và các bản kinh khác 59 Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng.
Trang 62
Thân Kiến - Bản Ngã Thân Kiến - Bản Ngã C210: Pháp Lạc Tỳ-kheo ni kinh. P44: Tiểu kinh Phương Quảng. Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng. Đây là những gì đức Thế Tôn nói về năm thạnh uẩn (năm thủ uẩn) này được đức Như Lai gọi là tự thân hay thân kiến (bản ngã). Kẻ ấy thấy sắc pháp là linh hồn, thấy linh hồn có sắc, thấy sắc ở trong linh hồn, thấy linh hồn ở trong sắc. Cũng vậy với bốn uẩn còn lại. Đây gọi là thân kiến. TẬP KHỞI CỦA THÂN KIẾN (BẢN NGÃ): bất cứ gì có khát ái đưa đến tái sinh, liên hệ đến hỷ và tham, tìm hỷ lạc chỗ này chỗ kia, như dục ái, hữu ái và phi hữu ái. Đây gọi là tập khởi của tự thân. ĐOẠN DIỆT CỦA THÂN KIẾN: các thạnh uẩn sắc, thọ, tưởng, hành, thức được tận diệt không dư tàn,.... biến mất. Đây gọi là sự chấm dứt của tự thân (thân kiến). THÂN KIẾN (BẢN NGÃ) - 5 THỦ UẨN Giới cấm thủ kiết sử nghĩa là chấp chặt vào những giới cấm phi lý của ngoại đạo, là hạ phần kiết sử Phiền não do giới cấm phi lý. Muốn diệt trừ hạ phần kiết sử này thì chỉ có tu pháp môn Tứ Niệm Xứ. GIỚI CẤM THỦ NGHI Kẻ vô văn phàm phu không yết kiến các bậc đa văn, không biết pháp các bậc thánh, không thuần thục pháp các bậc Thánh. 60
Trang 63
Bản ngã là Tư tưởng chấp thủ Bản ngã là Tư tưởng chấp thủ BẢN NGÃ KHÔNG CHỈ PHẢI LÀ “THÂN TA” BẢN NGÃ KHÔNG CHỈ PHẢI LÀ “THÂN TA” Thân thể ta bao gồm NGŨ UẨN (Sắc - Thọ - Tưởng - Hành - Thức) và đang được gọi với cái tên ví dụ: Hạt Bồ Đề. Vậy Vô Ngã là không có cái thân thể và tên gọi Hạt Bồ Đề hay Vô Ngã là gì? TỒN TẠI 2 TƯ TƯỞNG TRONG CÙNG 1 CƠ THỂ SỐNG
- Khi ta béo mập, muốn kiêng ăn để giảm cân, ta ý thức rằng: buổi tối không được ăn. Nhưng khi thấy mọi người ăn liên hoan và rủ ta ngồi ăn, khi thấy đồ ăn thơm nức béo ngậy và nhiều người thúc giục, ta liền tham gia buổi tiệc và QUÊN MẤT Ý THỨC về việc kiêng ăn. Khi đó việc nhịn ăn là khổ. Nhưng được ăn sau này lại PHÁT SINH KHỔ vì béo.
- TỒN TẠI MỘT QUAN ĐIỂM PHÁT SINH KHỔ: khi ta tranh luận và rất tin tưởng vào kiến thức mình có trước đám đông trong sự kiện trọng đại, có người liền phản đối ta bằng những lời nói đúng nhưng lại cho thấy ta bị sai. Lúc đó ta PHÁT SINH KHỔ.
- TỒN TẠI MỘT TƯ TƯỞNG BẢN NGÃ VỚI BÊN NGOÀI: Khi ta yêu quý ai đó hay một vật thể, hay hoàn cảnh gì đó nhưng người đó hay vật đó bị hư hoại bất ngờ, ngay lập tức ta PHÁT SINH KHỔ. KHÔNG CÓ CÁI TÔI CÁI TA THÌ MÂU THUẪN GÌ VỚI THÂN THỂ, TÊN GỌI TA ĐANG SỐNG Vậy Bản Ngã chính là MỘT QUAN ĐIỂM (tư tưởng) về tính chất SỞ HỮU, tính chất LÀM CHỦ vào các sự việc, hoàn cảnh chứ không chỉ với đối tượng cái thân thể hay tên gọi. Cứ khởi lên SUY NGHĨ, QUAN ĐIỂM vật này, hoàn cảnh là ta làm chủ được, ta sở hữu, ta điều khiển được theo ý muốn đó là BẢN NGÃ. Thân thể - tên gọi ai đó là PHÁP CHẾ ĐỊNH cho dễ giao tiếp, phân loại của cuộc sống đơn thuần, không có BẢN NGÃ nào ở đây cả. 61
Trang 64
Khái niệm về 3 Lậu (hoặc ô nhiễm) 7 cách đoạn trừ (trừ diệt) 3 loại ô nhiễm: Dục lậu (dính mắc, tham đắm vào cảm giác (thọ) dễ chịu), Hữu lậu (muốn kéo dài mãi) và Vô minh lậu (hiểu biết sai sự thật, hiểu THÔ, suy diễn (tưởng tri) các sự vật hiện tượng). Tri kiến (Chánh Kiến) 1. 3 loại ô nhiễm và 7 cách trừ diệt (lậu , lậu hoặc) (1) Tri kiến, (2) phòng hộ, (3) kham nhẫn, (4) tránh né, (5) trừ diệt, (6) tu tập, (7) thọ dụng.
- Học văn tuệ (Pháp học) để hiểu đúng: khổ - tập - diệt - đạo, lộ trình tâm Bát Chánh Đạo và Bát Tà Đạo chạy như nào và phương pháp thực hành Tứ Niệm Xứ và mở rộng là 37 trợ đạo.
- Pháp hành: chỉ thấy (tỉnh giác) những thứ không cần để ý, không tác ý những thứ liên quan quá khứ tương lai hay những thứ gắn với bản ngã (tư tưởng làm chủ, tư tưởng của ta, của chúng ta). Và chỉ tác ý biết (Chánh Kiến) những thứ cần biết nhưng tuệ tri rõ các Pháp có tính đoạn diệt, vô thường, có vị ngọt nên dính mắc là nguy hại từ đó thực hành Xả ly, đoạn diệt với tất cả các Pháp (cảm thọ trên thân tâm) mà không chấp trước bất cứ điều gì. 7 cách đoạn trừ ô nhiễm: Kinh Tất cả các Lậu hoặc - Trung Bộ Kinh Nikaya Đức Phật tuyên bố về Giác ngộ: Kinh Phạm Võng, Trường Bộ Kinh - Nikaya. Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng.
- Phòng hộ (Chánh Niệm) Khi 6 căn (Tế bào thần kinh mắt mũi tai lưỡi thân và ý) tiếp xúc 6 trần (Tín hiệu ánh sáng, mùi, âm thanh, vị, xúc chạm và ý nghĩ). Thấy Biết Không tác ý những thứ không cần tác ý. Chỉ tác ý những thứ đáng tác ý.
- Thọ dụng Biết vừa đủ với: ăn, mặc, ở, bệnh. Sống trung đạo như Phật đã thuyết.
- Kham nhẫn Bình thản, tập quen với các cảm thọ khó chịu trên thân cho quen dần.
- Tránh né Tránh những hoàn cảnh, điều kiện có thể phát sinh nguy hiểm.
- Trừ diệt Trừ diệt các Tà Niệm (suy nghĩ, bóp méo) khởi lên khi thực hành.
- Tu tập Cần có tinh tấn, quyết tâm và tạo thói quen Chánh Niệm 24/24. 62
Trang 65
123 Anywhere St., Any City reallygreatsite.com [email protected] +123-456-7890 THỪA KẾ TÀI SẢN GÌ? Tính thừa kế Đức Phật dạy nên thừa kế gì Những thứ sau chỉ là phương tiện, không phải để thừa kế Lối sống lợi dưỡng quá mức Tài sản vật chất Lối sống lười biếng Danh vọng tinh thần 01 03 05 02 04 Chỉ thừa kế duy nhất: Pháp Chỉ tập thói quen duy nhất: Pháp hành thay cho tất cả những thứ bên dưới Lối sống xa hoa, lợi dưỡng cho bản thân! Lối sống này vì muốn có nó nhiều hơn thì ngày càng ganh đua nhau để vượt qua thiên hạ. Tài sản vật chất chỉ là phương tiện để sống tri túc và thích nghi với xã hội. Muốn kế thừa vật chất sẽ khiến tham đắm vào tìm kiếm vật chất quá mức. Sự yêu thương, gắn bó vì cá nhân thiếu trí tuệ Chánh Kiến Chủ trương của bậc Thánh là sống An tịnh - Trầm lặng với mọi hoàn cảnh nên phải thích nghi với độc cư, viễn ly, không hội chúng, vượt qua mọi khiếp đảm của lối sống độc cư nơi hoang vắng. Vì thế các Tu sĩ hầu hết là phải xuất gia để tu tập cho rốt ráo. Từ bi của bậc Thánh là từ trí tuệ Chánh Kiến, khác với yêu thương gắn bó của người thường là dính mắc ràng buộc nên khó tu tập chính quả. Lười biếng, dễ duôi trong tu tập, thực hành Chánh Niệm thì sẽ dẫn tới dục vọng thế gian tiếp tục lôi kéo, lôi cuốn và ngăn trở công phu luyện tập của hành giả. No đủ về vật chất khiến con người tìm kiếm thỏa mãn danh vọng tinh thần (sự vinh quang...) từ đó sinh ra ganh đua, thậm chí hãm hại nhau để đạt mục tiêu mà hành khổ, hoai khổ dẫn tới khổ khổ. Tham chiếu: Kinh Thừa Tự Pháp và Kinh Khiếp Đảm, Trung Bộ Kinh. Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng. 63