ĐẠO PHẬT · ĐẠI TẠNG KINH NIKAYA TÓM TẮT

Phần 3 · Mục đích sống, Đau và Khổ, Hạnh phúc, Tứ Thánh Đế

Trang 22

MỤC ĐÍCH SỐNG MỤC ĐÍCH SỐNG LÀ LÀ HẠNH PHÚC HẠNH PHÚC HAY HAY THOÁT KHỔ ĐAU? THOÁT KHỔ ĐAU? Loài người luôn tìm cách thoát khỏi ĐAU KHỔ (đau thân - khổ tâm) chứ không phải đi tìm kiếm hạnh phúc. Câu nói “tôi đang hạnh phúc” chẳng qua là họ vừa vượt qua nỗi đau khổ nào đó mà thôi. TÓM TẮT KINH PHẬT GỐC TRONG 100 TRANG - HẠT BỒ ĐỀ (GOSINGA)

  • Hạnh phúc: là trạng thái của tâm khi vượt qua các hoàn cảnh mà họ cho rằng đó là xấu. Và trạng thái của thân khi vừa vượt qua được các nỗi đau trên cơ thể. Ví dụ: hạnh phúc sẽ đến với những ai vừa khỏi bệnh - thân và các bất an của tâm khi vượt qua các hoàn cảnh mất mát tài sản, danh tiếng bị xấu, bị tù đày, các nỗi khổ dày vò lâu ngày... Khi bị ngứa, họ sẽ thấy khó chịu và muốn gãi. Khi gãi đúng chỗ ngứa, họ rất hạnh phúc. Nhưng khi hết ngứa, không ai muốn thứ hạnh phúc của việc gãi nữa. BẬC THÁNH: vì đã thoát “khổ” nên không còn nhu cầu tìm kiếm “hạnh phúc” ở đâu cả. Nhưng lại luôn có một trạng thái “hỷ lạc” do bình an (ly dục) sinh khởi và khi có “chánh định” thì trạng thái hỷ lạc sẽ càng nhiều - Đức Phật tán thán loại hạnh phúc này - hạnh phúc của thánh lạc, an toàn, không nguy hiểm như loại “hạnh phúc thế gian do dục đem lại”. Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng. 18 20

Trang 23

PHÂN BIỆT PHÂN BIỆT GIỮA ĐAU VÀ KHỔ GIỮA ĐAU VÀ KHỔ Khổ là một trạng thái của TÂM do suy nghĩ mà tạo ra còn đau là 1 trạng thái của THÂN thể khi tiếp xúc với môi trường. Vậy là khổ tâm và đau thân. TÓM TẮT KINH PHẬT GỐC TRONG 100 TRANG - HẠT BỒ ĐỀ (GOSINGA)

  • KHỔ: trong Tứ Đế, Phật thuyết có 8 loại KHỔ gồm: sinh lão bệnh tử, ái biệt ly khổ (chia lìa hạnh phúc), oán tắng hội khổ (không thể rời xa điều bất hạnh, oán hận), cầu bất đắc khổ (mong cầu không đạt) và năm thủ uẩn khổ (do bám chấp bản ngã tư tưởng làm chủ). Tất cả đều do phản ứng nội tâm (tập khởi) mà thành.
  • ĐAU THÂN: “Thánh” hay “phàm” đều chịu nỗi đau thân thể như nhau, là Đức Phật đi nữa thì môi trường sống và cơ thể già bệnh sẽ sinh ra đau đớn thân thể như là: nóng quá, lạnh quá, va chạm, thú dữ tấn công, côn trùng đốt (bên ngoài) và đau đớn các nơi bị bệnh nặng như dạ dày, ung thư di căn... và Phật khuyên nên sống tri túc để rèn khả năng chịu đựng với các cơn đau. ĐỨC PHẬT - Chỉ giác ngộ về ĐAU, KHỔ và con đường THOÁT KHỔ. Chứ ngài không nói giác ngộ về THẾ GIỚI, VŨ TRỤ BÊN NGOÀI. Vì vậy ngài không có chủ trương giải thích về VŨ TRỤ. Nên tất cả các Pháp môn giải thích về vũ trụ vận hành ra sao, tam thiên đại thiên thế giới như nào... không phải là phương pháp mà Phật thuyết chính gốc. Những gì dẫn tới yếm ly, ly tham, đoạn diệt, xả ly, an tịnh, thắng trí, giác ngộ, niết bàn mới là trực chỉ tới con đường giải thoát khỏi sinh tử luân hồi thế gian. 21 Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng.

Trang 24

HẠNH PHÚC THẾ GIAN HẠNH PHÚC THẾ GIAN & & HẠNH PHÚC BẬC THÁNH HẠNH PHÚC BẬC THÁNH Mục đích cuộc đời là ai cũng đi tìm hạnh phúc, từ thế gian đến các vị tu tập. Nhưng hai con đường đi hoàn toàn khác nhau. TÓM TẮT KINH PHẬT GỐC TRONG 100 TRANG - HẠT BỒ ĐỀ (GOSINGA) Kinh Nhất dạ hiền giả, Nikaya. Hạnh phúc bậc Thánh Hạnh phúc thế gian

  • Hạnh phúc do Chánh Niệm - Chánh Định (4 thiền) đem lại hỷ lạc và thanh tịnh nên hạnh phúc đó từ nội tâm đem lại.
  • Hỷ: niềm vui từ nội tâm khi đạt Chánh Định từ Sơ thiền tới Nhị thiền. Trạng thái tích cực vui thoải mái cũng xảy ra khi Chánh Niệm liên tục 24/24 hàng ngày khi đi đứng nằm ngồi cũng tương tự.
  • Lạc: Cảm thọ dễ chịu trên thân do Chánh Định đem lại từ Tam thiền.
  • Thanh tịnh: Trạng thái tĩnh tịch, bình an tuyệt đối (Niết Bàn) khi chứng Tứ thiền. Niềm vui bậc Thánh: không phụ thuộc vào hoàn cảnh (cảnh) nên vẫn làm việc, cống hiến nhưng từ Chánh Niệm mà làm, nên không phát sinh tham - sân - si với hoàn cảnh. Từ đó luôn an lạc bình an (không phát sinh khổ) và sống thích nghi với mọi hoàn cảnh. Hạnh phúc do đạt được điều mong cầu (kết quả tốt, hoàn cảnh tốt đem lại hay hạnh phúc do hoàn cảnh đem lại) nhưng kèm theo:
  • Hành khổ: là quá trình đi tìm kiếm kết quả phải phấn đấu, chịu khổ để mong có thành công.
  • Khổ khổ: khi không đạt được kết quả tốt là thất vọng và đau khổ.
  • Hoại khổ: khi đạt được kết quả tốt nhưng lúc đó thiên hạ nhiều người tốt hơn thì hạnh phúc đến lại ngắn ngủi. Hoặc khi đạt được kết quả thì niềm vui bị nguội dần, phải phấn đấu mục tiêu cao hơn nữa. Và đặc biệt là càng mục tiêu cao thì hành khổ càng nhiều và nếu có biến cố xảy ra thì ngay lập tức khổ khổ. MỤC ĐÍCH CUỘC SỐNG LÀ GÌ? MỤC ĐÍCH CUỘC SỐNG LÀ GÌ? Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng. 22

Trang 25

Tham chiếu: Kinh Tăng nhất A-hàm, tập III, phẩm Thiên tử Mã Huyết, nghe giảng video này trong kênh Youtube “ Giải nghĩa Đại Tạng Kinh Nikaya”. Theo Thế Tôn, tám ngọn gió ấy chính là “lợi-suy, hủy-dự, xưng-cơ, khổ-lạc”. Người con Phật sống ở đời phải tìm cách để an trụ, bình tâm không lay chuyển trước tám ngọn gió này, hay còn goi là: “Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến”. TÁM NGỌN GIÓ ĐỜI TÁM NGỌN GIÓ ĐỜI ĐƯỢC - HƠN - LỢI MẤT - KÉM Được lợi lộc bất ngờ, đúng kỳ vọng hay mong muốn - điều này khiến ta say sưa và bị kết quả tốt ràng buộc. Mất mát và biến cố lớn xảy ra, mất tài sản khiến chúng ta tiếc nuối, dằn vặt và đau đớn. Thấy thua kém bạn bè. KHEN - NỊNH CHÊ - CHỬI Được xu nịnh, khen ngợi, nên suốt ngày khoe hàng, lao vào ganh đua để hơn thiên hạ để được tiếng khen sỹ hão. Bị đau khổ khi người đời chê bai, đánh giá thấp mình. Những lời miệt thị chửi bới cũng khiến chúng ta nổi sân. THÀNH CÔNG (VINH) THẤT BẠI - (NHỤC) Kỳ vọng về kết quả, thành công sẽ kiến chúng ta đau khổ khi không đạt được nó. Thậm chí nỗi đau dồn nhiều năm. Thất bại khiến chúng ta đau khổ vì nhục nhã. Thậm chí nhiều người tìm đến những điều tiêu cực để tránh đời. HẠNH PHÚC - NIỀM VUI ĐAU VÀ KHỔ Được niềm vui và hạnh phúc ràng buộc với hoàn cảnh sống sẽ luôn kiêm bất hạnh khổ đau khi chia lìa. Đau thân và khổ tâm: chúng ta sẽ càng khổ nếu không xả ly được nó, nỗi khổ càng tăng khi càng suy diễn sự việc. 23

Trang 26

Tham chiếu: Kinh số 373 - Tạp A Hàm. Kinh số 9 - Trung Kinh. Nghe video Kênh “Giải nghĩa Đại tạng Kinh Nikaya” Bậc Thánh hay Phàm đều phải ăn 4 loại thức ăn đó là Đoàn thực, Xúc thực, Thức thực và Tư Niệm thực. Thiếu thứ nào thì con người sẽ không thể tồn tại. Tuy nhiên thái độ và cách chọn lựa thức ăn của Thánh và Phàm đều khác nhau.
Bốn loại thức ăn Bốn loại thức ăn ĐOÀN THỰC “THÁNH” ĐOÀN THỰC “PHÀM” Thức ăn để nuôi mạng nên để giữ thân chỉ cần tri túc vừa đủ. Đoàn thực nói về “Sắc uẩn” trong ngũ uẩn. Phàm phu tham đắm vào sắc đẹp vị ngon, mùi thơm, nên phấn đấu lợi dưỡng bản thân. XÚC THỰC “THÁNH” XÚC THỰC “PHÀM” Khi căn trần tiếp xúc phát sinh Cảm thọ, Lạc, khổ... nhưng Bậc Thánh “tỉnh giác” trên các cảm thọ nên có Chánh Định. Tiếp xúc với hoàn cảnh, Khởi lên lạc thọ, khổ thọ... nhưng phàm không xả được từ đó bị Tham sân si chi phối. TƯ NIỆM THỰC “THÁNH” TƯ NIỆM THỰC “PHÀM” Chánh niệm - Chánh tư duy khiến Thánh quan sát được Pháp sinh diệt, nên xả ly, đoạn diệt, an tịnh Tà tư duy, suy diễn, bóp méo sự vật nên diễn biến luôn so sánh ta hơn ta kém với bản ngã bản thân. THỨC THỰC “THÁNH” THỨC THỰC “PHÀM” Chánh Tri Kiến, bậc Thánh tuệ tri các lộ trình sinh diệt (vô thường - vô ngã) của tâm từ Bát tà đạo tới Bát chánh đạo. Tà kiến, tưởng tri nhầm lẫn khiến Phàm phu dính mắc vào hoàn cảnh, từ đó phản ứng với hoàn cảnh - phát sinh khổ. 24

Trang 27

Tham chiếu: Kinh Chuyển Pháp Luân và rất nhiều bản kinh khác. Đức Phật giác ngộ về “Tứ Thánh Đế” và “Bát Chánh Đạo” (Kinh Chuyển Pháp Luân và nhiều bản kinh khác mô tả). Trong Tứ Thánh Đế có: Khổ - Tập - Diệt - Đạo. Khổ: là trạng thái phiền não lớn trong tâm và tập là nguyên nhân gây ra khổ. Diệt: là trạng thái hết khổ tâm và đạo là con đường diệt khổ. TỨ THÁNH ĐẾ TỨ THÁNH ĐẾ KHỔ THÂN: Sinh - Lão - Bệnh - Tử Khổ KHỔ TÂM:

  • Cầu mong nhưng không đạt.
  • Không kết thúc được hoàn cảnh bất lợi.
  • Bị chia lìa niềm vui, hạnh phúc.
  • Bị mất mát, biến cố.
  • Bị chấp ngã: tư tưởng làm chủ, sở hữu, so sánh hơn kém thiên hạ. Tập
  • Tham (thích): dẫn đến hoại khổ, chia lìa.
  • Sân (ghét): dẫn đến khổ tâm đè khổ thân.
  • Si (nhạt, chán): dẫn đến hành khổ do vất vả. Diệt
  • Trạng thái diệt khổ (Hỷ lạc, hạnh phúc nội tâm, hoặc thanh tịnh, vắng lặng do ly dục sinh hoặc do Chánh định sinh) hay niết bàn. Đạo
  • Lộ trình tu tập: văn tư tu hay Pháp học - Pháp hành.
  • Lộ trình tâm: Bát Chánh Đạo siêu thế. (CHÁNH NIỆM - TINH TẤN - CHÁNH ĐỊNH CHÁNH TƯ DUY - CHÁNH KIẾN - CHÁNH NGỮ CHÁNH NGHIỆP - CHÁNH MẠNG).
  • Vì Chánh Niệm làm đầu nên còn gọi là Tứ niệm xứ. Để có Chánh Niệm: cần có Tứ Chánh cần, Tứ như ý Túc, Ngũ căn, Ngũ Lực và kết quả có 7 phẩm chất (thất chi). Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng. 25

Trang 28

Tất cả những gì khởi lên (Tập khởi) đều là THÔ (sai sự thật). Mọi cảm thọ, dù cảm giác khó chịu hay dễ chịu hay trung tính, đều cũng là thô! Nếu vẫn cứ quen lối quan sát THÔ (tà niệm) như vậy thì đều có kết quả là vô minh, phiền não, khổ đau. Vậy nguyên nhân khổ đến từ việc không quan sát được đúng sự thật các Pháp (vi tế) nên dính mắc vào các cảm thọ, dẫn tới dục hỷ đối tượng hoàn cảnh mà phát sinh tham, sân si với đối tượng - từ đó hoại khổ, khổ khổ và hành khổ. Diệt đạo Khổ Tập Tham chiếu: Trung Bộ Kinh, Kinh 152 (Tu Tập Căn) và các bản kinh khác. Đức Phật giác ngộ về “Tứ Thánh Đế” và “Bát Chánh Đạo” (Kinh Chuyển Pháp Luân và nhiều bản kinh khác mô tả). Trong Tứ Thánh Đế có: Khổ - Tập - Diệt - Đạo. Khổ: là trạng thái phiền não lớn trong tâm và tập là nguyên nhân gây ra khổ. Diệt: là trạng thái hết Khổ tâm và đạo là con đường diệt khổ . TỨ THÁNH ĐẾ TỨ THÁNH ĐẾ Tập (khởi) Diệt (xả) Nên khi bất kỳ cảm thọ nào khởi lên, tất cả là DIỆT (Xả ly) đó mới là chân lý (sự thật) - là thù diệu từ đó vắng mặt khổ đau (niết bàn). Con đường dẫn tới đoạn diệt là Bát Chánh Đạo, hay Chánh Niệm làm đầu, hay nhớ đến xả ly các cảm thọ đó làm tôn chỉ thực hành. Thực hành xả ly liên tục các cảm thọ một cách nhiệt tâm tỉnh giác sẽ phát sinh Chánh Định (Tập trung) từ đó THẤY & BIẾT rõ về sự đoạn diệt, vô thường, vô ngã của các Pháp mà có Chánh Trí - Giác ngộ. Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng. 26

Trang 29

Chỉ có BẬC TRÍ mới NGỘ được PHÁP Nhân, Duyên và Quả là HỌC THUYẾT nổi tiếng nhất do Đức Phật phát hiện ra, nếu không hiểu rõ về DUYÊN KHỞI, thì không thể giác ngộ về PHÁP (tính chất sinh diệt hay Vô thường, Vô ngã). Đức Phật thuyết: “Ai thấy DUYÊN KHỞI là thấy PHÁP, ai thấy PHÁP là thấy NHƯ LAI”. PHÂN BIỆT BẬC TRÍ & HẠ LIỆT Bậc trí (Hữu học):

  • Khi tranh luận chỉ nói về Pháp thoát khổ, không chỉ trích cá nhân.
  • Không soi lỗi, mà nhớ quan sát cảm thọ nơi thân tâm chính mình khi học và làm.
  • Không phản ứng, suy diễn và tưởng tượng.
  • Biết được thực tại là cảm thọ hay tâm biết tâm. Trong Kinh Thánh Cầu - Trung Bộ Kinh, sau khi giác ngộ, Phật có suy nghĩ “Pháp này do ta chứng được, thật là sâu kín, khó thấy, khó chứng, tịch tịnh, cao thượng, siêu lý luận, vi diệu, chỉ người trí mới hiểu thấu. Còn quần chúng này thì ưa ái dục, khoái ái dục, ham thích ái dục thật khó mà thấy được lý Duyên khởi”. Sau này: một số Bậc Trí có thể giác ngộ như sau “Có những chúng sanh ít nhiễm bụi trần sẽ bi nguy hại nếu không được nghe Chánh pháp. Nếu được nghe những vị này có thể thâm hiểu Chánh pháp”. BẬC TRÍ: là người không phải có học vị cao, mà có khi học vị càng cao thì Sở tri chướng càng lớn, cái tôi càng cao, khó lĩnh hội Pháp ví như cốc nước bẩn đã đầy, muốn rót thêm 1 cốc nước sạch vào để thay thế rất khó! Cần phải ĐỔ HẾT cốc nước bẩn đi thì mới có thể rót nước sạch vào được. BẬC TRÍ: là người luôn muốn tìm kiếm Chân lý về sự thật thoát khổ, chứ không bao giờ chỉ nghe thầy mình hay đọc Kinh sách rồi bám chấp vào đó. Hạ liệt (Không giác ngộ):
  • Khi tranh luận chỉ nói về lỗi cá nhân, không tập trung vào Pháp thoát khổ.
  • Chỉ soi lỗi, mà quên quan sát cảm thọ nơi thân tâm chính mình khi học và làm.
  • Luôn phản ứng và suy diễn.
  • Tâm biết cảnh, thấy và biết là một, và tưởng nhầm thực tại là vật chất hoặc tâm linh. Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng. 27

Trang 30

TẠI SAO NHIỀU NGƯỜI NÓI CHƯA TỪNG ĐAU KHỔ NÊN KHÔNG CẦN PHẢI HỌC PHÁP? CẨN TRỌNG VỚI HẠNH PHÚC Hạnh phúc thế gian thường liên quan đến hoàn cảnh tốt đẹp hơn

  • Khi chúng ta cảm thấy hạnh phúc, thường là do hoàn cảnh sống tốt đẹp, nhiều may mắn. Nhưng nên cảnh giác với “loại hạnh phúc” này, vì nếu không tỉnh táo thì sẽ phát sinh hoại khổ, ái biệt ly khổ. Do hoàn cảnh tốt đẹp chấm dứt, lúc đó ta sẽ rất khổ.
  • Cảnh giác thứ 2: hạnh phúc do hoàn cảnh bị chán sớm, nên cần nâng cấp, vì thế càng hạnh phúc, chúng ta lại chán rất nhanh, nguy hiểm nhất là phải tốn rất nhiều công sức để tìm kiếm hạnh phúc mới. Vì hạnh phúc hết nhanh, nên chúng ta thường rời bỏ hạnh phúc hiện tại để đi tìm kiếm hạnh phúc mới, chinh phục đỉnh cao mới. Nguy hiểm ở chỗ, chinh phục hoàn cảnh mới thì phát sinh ra nỗi khổ (Hành khổ) là vất vả, lao tâm khổ tứ vì đích mới khó đạt hơn và khi không đạt được nó chúng ta vẫn phát sinh khổ. Rất nhiều người còn trẻ nói: tôi không hề khổ bao giờ cả, luôn sống vui tươi, khỏe mạnh, tích cực nên không việc gì phải tu tập hay đọc Pháp, vậy câu nói “đời là bể khổ” liệu có đúng? Do tuổi đời còn trẻ, được sống trong nhung lụa, điều kiện đầy đủ từ bé nên khi chưa bị 8 ngọn gió đời tấn công, nhiều người vẫn nhầm lẫn rằng mình có cuộc sống đang đủ đầy nên không việc gì phải học Pháp và tu tập thoát khổ. CHƯA ĐỦ TRẢI NGHIỆM: chắc chắn chúng ta, bất kỳ ai cũng sẽ gặp 8 ngọn gió đời trong đời, ít hay nhiều, mức độ nông hay sâu mà thôi. Ví dụ:
  • Được & mất: khi được nhiều rất hạnh phúc nhưng nhiều người bị mất hết do chủ quan và lúc đó mới thấm nỗi khổ này.
  • Vinh & nhục: ai vinh nhiều rồi cũng có thể rơi vào lúc vụt tắt, ngay cả kỷ lục gia thế giới cũng có ngày thất bại.
  • Khen & chê: không có ai lại không bị chê cả, thậm chí nhiều người khen thì cũng nhiều người chê. Thế nhưng khi được khen nhiều sẽ tự mãn và sẽ rất khổ khi lúc nào đó phát hiện ra có lời chê trách.
  • Sướng & khổ: ai hạnh phúc nhiều cũng có ngày thấy chán hoặc khi hạnh phúc vụt tắt thì đau khổ còn vượt trội bình thường, ai bị khổ dài dài cũng sinh trầm cảm bi đát. 28

Trang 31

CÓ CẦN PHẢI CÓ SỨ MỆNH HAY LÝ TƯỞNG SỐNG? XÂY DỰNG KẾ HOẠCH Xây dựng các kế hoạch tu tập, hoàn thiện khả năng không từ cầu vọng

  • Không có sứ mệnh, lý tưởng sống nào chân thiện hơn đó là một kế hoạch hoàn thiện chính “bản thân mình” trước, từ đó lan tỏa con đường hoàn thiện đó cho xã hội.
  • Muốn hoàn thiện bản thân mình để đạt được Chánh Trí (Giác ngộ) thì phải theo lộ trình Văn-Tư- Tu như đã được đề cập. Vậy sứ mệnh lớn nhất là: tu tập để tiêu diệt tham - sân - si và sau đó sẽ dùng kiến thức này lan tỏa cho người thân và xã hội sao cho hiệu quả nhất. Sứ mệnh hay lý tưởng sống luôn là câu khẩu hiệu của nhiều người, đặc biệt là những người có tầm nhìn lớn và hoài bão to tát. Hãy cảnh giác với “Sứ mệnh” hay “Lý tưởng sống” vì nhiều khi nó chính là một “Tập hợp” các hành động tham - sân - si tạo thành. Hãy tạo ra một “Sứ mệnh” hay “Lý tưởng” không từ tham cầu về vật chất hay danh vọng, mà đơn giản chỉ là một kế hoạch dài hạn và trong đó có những điểm đo lường ngắn hạn, còn lại mọi thứ tùy duyên để kết quả không bao giờ là dục cầu. SỨ MỆNH - LÝ TƯỞNG SỐNG: nghe thì rất hay nhưng rất dễ được tạo thành bởi một cầu vọng tương lai sáng lạn có kết quả vinh quang của vật chất hay danh vọng cá nhân. Kể cả những sứ mệnh cho cộng đồng xã hội, nhưng hãy quan sát ngầm bên trong tâm mình thì đó là những vọng cầu cá nhân sinh khởi. Hoàn thiện bản thân bằng 2 hướng
  • Hướng làm ra của cải vật chất cho xã hội để giúp giảm thiểu nỗi đau về thân thể (chiếm khoảng 5% vấn đề của cuộc sống). Vậy tu tập vẫn cần tạo ra các của cải vật chất để giúp loài người phòng bị về thân thể, sức khỏe. Vấn đề là phải áp dụng Chánh Niệm trong công việc.
  • Hướng thực hành Chánh Niệm thoát khổ tâm (chiếm 95% vấn đề cuộc sống). Cần phải có tinh tấn và kế hoạch Tứ Chánh Cần thích hợp, tạo ra môi trường cộng tu, các nội quy ban đầu để tạo ra điều kiện học tập và thực hành Chánh Niệm tốt nhất. 29 Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng.

Trang 32

TU TẬP LÀ LÀM GÌ Tu tập là hoạt động bao gồm Văn Tuệ - Tư Tuệ và Tu Tuệ hay Pháp học - Pháp hành và Pháp thành nhằm mục đích duy nhất: thực hành lối sống mới với lộ trình tâm Bát Chánh Đạo (Chánh Niệm) từ đó thoát mọi phiền não và khổ ách. Lối sống cũ là Bát Tà Đạo nên có tham - sân - si và luôn có phiền não. PHÂN BIỆT NGƯỜI TU TẬP Có tu tập Chánh Niệm

  • Luôn Chánh Niệm (nhớ đến) quan sát mọi cảm giác toàn thân khi đi đứng, nằm ngồi làm việc, xiết chặt răng và quan sát cảm thọ khi xúc chạm giữa 6 giác quan và hoàn cảnh, quan sát sự sinh diệt, vô thường và vô ngã của các Pháp, luôn xả ly các cảm thọ dù trung tính, dễ chịu hay khó chịu. Làm việc với tâm thái tích cực, vui, thoải mái. Tu tập là thay đổi lộ trình hiểu biết của Tâm thức từ VÔ MINH - TÀ KIẾN (Tưởng tri) sang MINH - CHÁNH KIẾN (Thắng tri, Tuệ tri), từ lộ trình Tâm Bát Tà Đạo sang lộ trình tâm Bát Chánh Đạo (hay còn gọi là lấy chánh niệm làm hành) qua Văn - Tư - Tu. TÀ NIỆM - BÁT TÀ ĐẠO: là lối sống với hiểu biết sai lệch “Hạnh phúc đến từ hoàn cảnh tốt đẹp” nên tìm kiếm những hoàn cảnh tốt đẹp hoặc kiếm tiền bạc, danh vọng thật nhiều để mua hay tạo ra các hoàn cảnh tốt đẹp đó. Vì tìm kiếm thứ hạnh phúc: vui ít, khổ nhiều, não nhiều mà hạnh phúc (dục cầu) đó ngày càng nguy hiểm hơn. CHÁNH NIỆM - BÁT CHÁNH ĐẠO: là lối sống với hiểu biết đúng sự thật “Hạnh phúc đến từ duyên khởi do Chánh Niệm - Chánh Tinh Tấn - Chánh Định - Chánh Tư Duy và Chánh Kiến”. Hạnh phúc đến từ nội tâm do thực hành Chánh Niệm mà có, chứ không phải đến từ hoàn cảnh bên ngoài như phàm phu vẫn nhầm lẫn. Không tu tập - Tà niệm cả ngày
  • Luôn đi tìm kiếm tài sản tiền bạc để thoát khổ, khi có đủ tài sản vật chất thì lại sinh nhu cầu tìm kiếm hạnh phúc từ tinh thần.
  • Luôn phản ứng khi bất đồng quan điểm hay bất toại nguyện, mà quên quan sát cảm thọ nơi thân tâm chính mình khi học và làm.
  • Luôn suy diễn, suy nghĩ lo lắng về quá khứ và tương lai nên bất an. 30

Trang 33

TU TẬP CÓ LÀM XÃ HỘI CHẬM PHÁT TRIỂN VÀ BÀNG QUAN VỚI THẾ SỰ? ÁP DỤNG TRONG CUỘC SỐNG TIÊU DIỆT PHIỀN NÃO LẤY LẠI SỰ BÌNH AN NƠI TÂM

  • Khi chúng ta có Chánh Pháp, thực hành Pháp để có được tâm an lạc, thanh tịnh, bình an và các kỹ năng đặc biệt: luôn vui vẻ, tích cực trong học tập và công việc, lại biết tri túc và thích nghi với mọi hoàn cảnh sống. Lúc đó thế giới xung quang ta luôn được hưởng lợi. Khả năng tập trung: thực hành Jhana (Thiền Chánh Định) hành giả sẽ có khả năng tập trung tốt khi học tập và làm việc, từ đó hiệu suất nâng cao hơn. Khả năng thích nghi: thực hành Chánh Niệm quán chiếu cái biết về hoàn cảnh, biết bình an và hạnh phúc do MINH sinh khởi nên sẽ vô nhiễm với mọi hoàn cảnh, từ đó luôn thích nghi với mọi hoàn cảnh sống, nên có cuộc sống tri túc, vừa đủ, không tham lam nhiều cho bản thân nhưng vẫn tập trung tốt khi làm và học nên kết quả luôn cao nhất. Vui, thoải mái: hỷ lạc sinh khi Chánh Niệm làm chúng ta luôn vui, thoải mái trong suốt cuộc đời. Nhiều người thắc mắc: người tu có làm xã hội chậm phát triển vì bàng quan với thế sự và không đóng góp gì cho sự phát triển của nhân loại? 5 tính chất của Pháp đó là: thấy sự thật chân lý, dành cho người trí, thoát khổ (bình an) ngay bây giờ, không thay đổi (tính chất phổ quát áp dụng cho tất cả) và có tính HƯỚNG THƯỢNG (làm nhân loại hướng lên sự cao đẹp và thánh thiện nhất). PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG: nhân loại đang cố phấn đấu mọi thứ cân bằng và phát triển bền vững nhất, nên mới sinh ra các chiến dịch hay tiêu chuẩn ESG hay nay mai là các tiêu chuẩn khác làm sao mọi cá nhân, tổ chức, quốc gia sẽ hướng tới sự phát triển bền vững. Nhưng loay hoay vẫn chưa tìm ra sự thật cách nào hiệu quả nhất, rốt ráo nhất. PHÁT TRIỂN KHÔNG BỀN VỮNG: sự thật rất nhiều sự trả giá khi chúng ta đánh đổi lấy sự phát triển nếu không biết cách cân bằng sự bền vững. Chúng ta đã nghe quá nhiều về tác hại của biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh, bất ổn tài chính, kinh tế hay mạng xã hội... tất cả sự thật đều phát nguồn từ.... TÂM mà ra. Để tìm được phát triển bền vững, cần phải tĩnh tâm lại quan sát sự thật. Pháp là con đường quan sát sự thật nơi TÂM thức, từ đó cân bằng chúng, phát hiện ra quy luật đó và chọn ra con đường mới để thực hành sao cho đúng quy luật vận hành của nó và sẽ có kết quả khiến cho bên ngoài cân bằng theo, làm nhân loại phát triển bền vững. 31

Trang 34

CƯ SĨ, NGƯỜI KHÔNG XUẤT GIA CÓ THỂ CHỨNG QUẢ A-LA-HÁN HAY KHÔNG? VẬY CƯ SĨ SẼ ĐẠT QUẢ VỊ GÌ? Cư sĩ nếu thực hành miên mật và đúng Pháp thì chứng quả Bất Hoàn

  • Trong 4 Thánh quả, quả Bất hoàn (Anaham) là quả cao thứ 3, chỉ sau quả A-la-hán và cũng sẽ thoát sinh tử luân hồi, không còn lui lại kiếp sau, về kết quả khi thọ mạng đều như quả vị A-la-hán, chỉ khác duy nhất là khi sống thì chưa thực sự chấm dứt phiền não tuy đã giảm đi rất nhiều. Trong Kinh điển, có hơn 500 vị Cư sĩ đã chứng quả Bất Hoàn, con số tuy ẩn dụ nhưng đã cho thấy số lượng Cư sĩ chứng Thánh rất nhiều, không kém gì các Tu sĩ chứng quả A-la-hán thời Đức Phật. Nhiều câu hỏi liên quan đến việc CÓ nhất thiết phải XUẤT GIA mới có thể tu tập rốt ráo và chứng quả Thánh A-la-hán hay không? “Xuất gia” và giữ giới Tì kheo (227 giới hay 250 giới) và phải sống độc cư viễn ly để thực hành chứng quả A La Hán và sau đó có thể sống theo Tăng đoàn để hỗ trợ tu tập cho Tăng chúng là con đường mà Phật hay các Thánh Đệ tử đã tu tập. SỐNG ĐỘC CƯ, VIỄN LY - XUẤT GIA: đây là nghĩa “xuất gia” theo nghĩa đen và ngày nay thì phải tham gia các nghi lễ và thủ tục xuất gia theo đúng trình tự do Tăng đoàn quy định, nếu không sẽ phạm tội “Trộm Tăng tướng” khi ăn mặc và hành khất giống Tu sĩ. Việc thực hành độc cư rất quan trọng, sẽ giúp Hành giả tu tập miên mật hơn, tránh bị ràng buộc bởi các yếu tố phiền não hơn, từ đó sẽ đạt Chánh Định và Chánh Trí mà giải thoát nhanh hơn. XUẤT GIA THEO NGHĨ ẨN DỤ: “xuất gia” đúng nghĩa là rời bỏ tư tưởng ràng buộc với gia đình, xã hội, công việc, theo cách mà ngày nay hay có khái niệm “Tự do tài chính”. Như vậy vẫn thường xuyên về gia đình, vẫn làm việc nhưng không còn bị ràng buộc phiền não với các vấn đề trên nữa, tuy nhiên vẫn phải thường xuyên “nhập thất - độc cư - viễn ly” để thực hành lối sống tri túc và tu tập Chánh Niệm cho miên mật nhất. Những ai chưa thể nhập thất được dài ngày chứng tỏ vẫn bị ràng buộc nhiều với thế gian nên khó có thể miên mật.
    32 Quý độc giả muốn xem video nghe giảng về 100 trang Đại Tạng Kinh, search “Giải nghĩa Đại Tạng kinh Nikaya” trên Youtube do chính Hạt Bồ Đề thuyết giảng.

Nguồn: “Đại Tạng Kinh, Tóm tắt trong 100 trang” của cư sĩ Hạt Bồ Đề (Gosinga), tài liệu ấn tống, không bán, đăng lại nguyên văn, không chỉnh sửa; văn bản lấy từ tuanhavinalink/nikaya (MIT). Bản tóm lược này không thay thế Kinh Phật gốc. Nếu là tác giả hoặc đại diện và muốn gỡ hoặc chỉnh ghi công, vui lòng liên hệ chúng tôi.