ĐẠO PHẬT · KHÁI NIỆM (A–Z)

Đại thừa khởi tín luận

Tài liệu tham khảo

Khái quát

  1. Đại thừa khởi tín luận (Mahāyāna-śraddhotpāda-śāstra) là luận thư quan trọng của Đại thừa, trình bày tổng quát giáo nghĩa Phật tánh và Bồ-đề tâm.
  2. Tác phẩm thường được gán cho Mã Minh Bồ-tát, dịch sang Hán văn bởi Thật Xoa Nan Đà (thế kỷ VII), ảnh hưởng mạnh ở Đông Á.
  3. Luận kết hợp tư tưởng Như Lai tạng, A-lại-da thức, nhấn mạnh việc khởi tín tâm, tu hành theo sáu môn và tuệ giác bất nhị.

Nội dung chi tiết

1. Bối cảnh và truyền bản

  • Có nhiều tranh luận về tác giả đích thực; một số học giả cho rằng xuất hiện ở Trung Hoa dựa trên nguồn gốc Ấn Độ.
  • Phiên bản Hán của Thật Xoa Nan Đà là bản lưu hành phổ biến; bản Tạng văn ngắn hơn được dịch bởi Phật đà-bạt-đà-la.
  • Luận trở thành cơ sở tư tưởng cho các tông Hoa Nghiêm, Thiên Thai, Tịnh độ, Nhật bản Chân ngôn.

2. Cấu trúc luận

  • Gồm năm phần: lý do trước tác, tông chỉ, giải thích, tu hành và lợi ích.
  • Trình bày nhất tâm gồm hai môn: chân như môn (tánh tịnh) và sinh diệt môn (tâm nhiễm), cho thấy tâm phàm và tâm Phật không hai.
  • Mô tả ngũ tín (tin Phật, Pháp, Tăng, Giới, Nhân quả) và năm môn tu hành (bỏ ác, tích thiện, sám hối, phát nguyện, hồi hướng).

3. Ảnh hưởng thực hành

  • Nêu rõ lộ trình khởi tín, phát tâm, tu hành, chứng nhập, nên được xem là “giáo khoa thư” nhập môn Đại thừa.
  • Tư tưởng nhất tâm, nhất hạnh tam muội tác động mạnh đến Tịnh độ tông (liên quan niệm Phật nhất tâm bất loạn).
  • Ở Nhật Bản, luận được Saichō, Kūkai, Dōgen trích dẫn, góp phần hình thành triết lý Bản giác, Bất nhị của Phật giáo Đông Á.

Nguồn: hopan/dao-phat (MIT). Xem mục “Tài liệu tham khảo” của trang để biết nguồn gốc nội dung. Chỉ để tham khảo.