ĐẠO PHẬT · KHÁI NIỆM (A–Z)

Đại chúng bộ

Tài liệu tham khảo

Khái quát

  1. Đại chúng bộ (Mahāsāṃghika) là một trong những bộ phái Phật giáo sớm nhất, hình thành sau kỳ kết tập lần thứ hai (thế kỷ IV TCN).
  2. Bộ phái chủ trương quan điểm “Phật siêu thế”, nhấn mạnh tính cao quý của chư Phật, Bồ-tát và khởi điểm cho tư tưởng Đại thừa.
  3. Đại chúng bộ phân thành nhiều nhánh như Nhất thuyết bộ, Đa văn bộ, tăng cường truyền bá ở miền đông Ấn Độ, ảnh hưởng đến Phật giáo Trung Hoa.

Nội dung chi tiết

1. Bối cảnh ra đời

  • Tranh luận về giới luật e rằng quá nghiêm giữa nhóm trưởng lão và đa số tăng chúng dẫn đến chia tách.
  • Đại chúng bộ thiên về nới lỏng một số điều luật, tập trung vào tinh thần đoàn kết và lòng từ bi.
  • Sử liệu như Đại đường Tây vực ký và Thập bát bộ luận ghi nhận bộ phái có mặt ở vùng Trung Ấn, duyên hải.

2. Giáo nghĩa đặc trưng

  • Quan niệm Phật có thân siêu phàm, thường trú tam thế, lời nói của Phật mang tính phổ quát.
  • Nhấn mạnh vai trò Bồ-tát, mở đường cho việc hình thành giáo lý Đại thừa về sau.
  • Cho rằng các pháp hữu vi vi tế có tính vô thường nhanh chóng, nên thực hành hướng đến tâm vô phân biệt.

3. Phân nhánh và ảnh hưởng

  • Bộ phái tách thành nhiều chi như Nhất thuyết, Đa văn, Chế đa sơn, Kê dận… phản ánh sự năng động về tư tưởng.
  • Nhiều bản kinh hệ Đại chúng bộ được truyền sang Trung Hoa qua các dịch giả như Chi Lâu Ca Sấm, An Thế Cao.
  • Di sản tư tưởng của bộ phái góp phần tạo nên nền tảng triết học Đại thừa và quan niệm về Phật thân, Bồ-tát đạo.

Nguồn: hopan/dao-phat (MIT). Xem mục “Tài liệu tham khảo” của trang để biết nguồn gốc nội dung. Chỉ để tham khảo.