ĐẠO PHẬT · KHÁI NIỆM (A–Z)

Cách-lỗ phái

Cách-lỗ phái

Tài liệu tham khảo

Cách-lỗ phái (Gelug, nghĩa là “Tông phái nhẫn hạnh”) là một trong những trường phái lớn của Phật giáo Tây Tạng, do ngài Tông-khách-ba (Tsongkhapa) sáng lập vào thế kỷ XIV. Trường phái chú trọng giới luật nghiêm minh, kết hợp học thuật sâu rộng với thiền định, và đặt nền cho truyền thống Đạt-lai Lạt-ma.

Khái quát

  1. Thành lập năm 1409 khi Tông-khách-ba tổ chức lễ hội Monlam và xây dựng tu viện Ganden.
  2. Nhấn mạnh giáo pháp Lamrim, ba nền tảng của đường tu (giới – định – tuệ) và sự phân tích logic.
  3. Lãnh đạo tinh thần tối cao của phái là Đạt-lai Lạt-ma, với tu viện chính Ganden, Sera, Drepung.

Nội dung chi tiết

1. Giáo lý chủ đạo

  • Kế thừa tư tưởng Trung quán của Long Thọ và Lamrim của A-đề-sa, nhấn mạnh quán tính không qua lý luận.
  • Tôn trọng giới luật, coi đời sống thanh tịnh là nền tảng để thực hành mật tông.

2. Tổ chức và truyền thừa

  • Ba tu viện lớn (Ganden, Sera, Drepung) đào tạo tăng sĩ nghiêm khắc, có chương trình học kéo dài nhiều năm.
  • Chức vị Đạt-lai Lạt-ma và Ban-thiền Lạt-ma đảm nhiệm vai trò hướng dẫn tâm linh và hành chính.

3. Ảnh hưởng văn hóa – xã hội

  • Đóng vai trò trung tâm chính trị Tây Tạng từ thế kỷ XVII đến 1959.
  • Truyền thống giáo dục của phái Gelug lan rộng đến Mông Cổ, Trung Quốc, Ấn Độ và phương Tây thông qua cộng đồng lưu vong.

Nguồn: hopan/dao-phat (MIT). Xem mục “Tài liệu tham khảo” của trang để biết nguồn gốc nội dung. Chỉ để tham khảo.