TÀNG KINH CÁC · LỘ TRÌNH

Bảy ngày an tâm

Cho những ngày đầu óc ồn ào: học cách quân bình, biết dừng, mềm như nước và biết đủ.

← Về Tàng Kinh Các

Mỗi ngày đọc một trích đoạn, dừng lại ở câu tự vấn và làm một việc nhỏ. Bạn có thể đọc một mạch hoặc chia ra bảy ngày.

Ngày 1

Trung DungTrung Dung
Khi vui, giận, buồn, thương chưa nổi lên thì gọi là "trung"; khi đã nổi lên mà đều vừa mực thì gọi là "hòa". "Trung" là gốc lớn của thiên hạ, "hòa" là con đường thông suốt của thiên hạ. Đạt tới trung hòa thì trời đất yên vị, muôn vật sinh sôi.

Gợi mở. Cổ nhân không bảo ta dập tắt cảm xúc. Họ đòi cảm xúc đến đúng lúc, đúng mức. Quân bình theo nghĩa này là một kỹ năng, và kỹ năng thì luyện được.

Tự hỏi mình. Gần đây điều gì khiến bạn phản ứng quá đà? Phản ứng "vừa mực" trong tình huống đó sẽ trông như thế nào?

Xem nguyên văn chữ Hán

喜怒哀樂之未發,謂之中;發而皆中節,謂之和;中也者,天下之大本也;和也者,天下之達道也。致中和,天地位焉,萬物育焉。

Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry

Ngày 2

Đại HọcĐại Học
Biết điều cần dừng thì có chí hướng đã định; định rồi mới tĩnh; tĩnh rồi mới yên; yên rồi mới suy xét; suy xét rồi mới đạt được.

Gợi mở. Chuỗi năm bước rất thực tế: muốn nghĩ cho sáng phải có tâm yên; muốn tâm yên phải có mục tiêu rõ. Đầu tiên là biết dừng ở đâu và hướng về đâu.

Tự hỏi mình. Mục tiêu bạn đang đeo đuổi đã đủ rõ để làm bạn "định" chưa? Nếu chưa, câu hỏi nào giúp làm rõ?

Xem nguyên văn chữ Hán

知止而后有定,定而后能靜,靜而后能安,安而后能慮,慮而后能得。

Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry

Ngày 3

Đạo Đức KinhChương 16: Về với gốc, về với tĩnh
Đạt đến chỗ rỗng cùng cực, giữ sự tĩnh lặng vững bền. Muôn vật cùng nổi lên, ta xem chúng quay về. Vạn vật tươi tốt rồi đều trở về gốc. Trở về gốc gọi là tĩnh; tĩnh gọi là phục mệnh; phục mệnh gọi là thường; biết thường gọi là sáng. Không biết thường thì làm bậy, sinh họa. Biết thường thì bao dung; bao dung thì công bằng; công bằng thì đứng đầu; đứng đầu thì hợp trời; hợp trời thì hợp Đạo; hợp Đạo thì lâu dài, trọn đời không nguy.

Gợi mở. Mọi thứ nở rồi lại về gốc. Hiểu điều này giúp ta bớt hoảng khi gặp biến động: chu kỳ lên xuống là chuyện thường.

Tự hỏi mình. Mỗi ngày bạn có khoảng lặng nào để về với "gốc" của mình, dù chỉ mười phút?

Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: Lão Tử (phạm vi công cộng)

Ngày 4

Đạo Đức KinhChương 8: Thượng thiện như nước
Điều thiện cao nhất như nước. Nước khéo làm lợi cho muôn vật mà không tranh, ở nơi người ta chê là thấp, nên gần với Đạo. Ở thì chọn chỗ thấp, lòng thì chọn sự sâu lắng, cho thì chọn lòng nhân, nói thì chọn điều tín, cai trị thì chọn sự ngay, làm việc thì chọn khả năng, hành động thì chọn đúng lúc. Chỉ vì không tranh nên không lầm lỗi.

Gợi mở. Nước không tranh mà đi tới được mọi nơi. Lão Tử xem đó là hình mẫu của người sống khéo: lợi cho người, ở chỗ thấp, giữ lòng sâu.

Tự hỏi mình. Trong một xung đột gần đây, "ở chỗ thấp" như nước sẽ có nghĩa là làm gì?

Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: Lão Tử (phạm vi công cộng)

Ngày 5

Chu Tử Gia HuấnChu Tử Gia Huấn
Một bát cháo, một bát cơm, nên nghĩ nguồn gốc không dễ; nửa sợi tơ, nửa sợi chỉ, nên luôn nhớ sức người làm ra vất vả.

Gợi mở. Biết ơn công sức đằng sau vật dụng nhỏ giúp ta bớt lãng phí, và bớt đòi hỏi. Đó là nền của sự giản dị.

Tự hỏi mình. Thứ gì trong tuần qua bạn đã bỏ phí mà thật ra vẫn dùng được?

Xem nguyên văn chữ Hán

一粥一飯,當思來處不易; 半絲半縷,恆念物力維艱。

Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry

Ngày 6

Tăng Quảng Hiền VănTăng Quảng Hiền Văn
Biết đủ thì luôn thấy đủ, cả đời không bị nhục.

Gợi mở. Biết đủ không có nghĩa là thôi cố gắng. Nó có nghĩa là không để lòng tham tự quyết định mức đủ của ta, để ta khỏi lệ thuộc vào so sánh.

Tự hỏi mình. "Đủ" của bạn trong tiền bạc, công việc, thời gian nghỉ ngơi là bao nhiêu, và bạn đã viết ra chưa?

Xem nguyên văn chữ Hán

知足常足,終身不辱

Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry

Ngày 7

Luận NgữTử hãn
Cái trôi qua cứ như thế này đây, ngày đêm không ngừng.

Gợi mở. Khổng Tử đứng bên dòng sông và cảm nhận thời gian. Không có ý buồn thương quá mức: nhận ra thời gian trôi là nhận ra rằng mỗi ngày đều đáng được sống có chủ ý.

Tự hỏi mình. Nếu hôm nay là một "dòng nước" sẽ không quay lại, bạn muốn nó chảy qua việc gì?

Xem nguyên văn chữ Hán

逝者如斯夫!不舍昼夜。

Tri Thiên Mệnh lược dịch. Nguồn: chinese-poetry (MIT) · github.com/chinese-poetry/chinese-poetry

Chỉ để suy ngẫm và tham khảo văn hóa; không thay thế tư vấn tâm lý, y tế.